درز-انقطاع

 

همگان مي دانند که بارهای جانبی ناشی از عوامل طبيعی همچون طوفان، زلزله و نوسانات دما، از عوامل بسيار مهم تاثير گذار بر طراحی سازه ها میباشند  و لازم است در خصوص ميزان تاثير گذاری آنها و پيش بينی سيستم های مقاوم در برابر آنها تمهيداتی انديشيده شود.

تمامی کشورها از جمله ايران آيين نامه های مفصل و دستورالعمل هايی در خصوص نحوه محاسبه مناسب این بارهای جانبی و چگونگی کاهش اثرات آنها بر ساختمانها تدوين نموده و به مرحله اجرا گذاشته اند.

يکی از موارد توصيه شده که در آيين نامه 2800 ايران (طرح ساختمانها در برابر زلزله) نيز صراحتاً بدان اشاره شده است، تاثير گذاری پلان هندسی سازه در ميزان جذب نيروهای جانبی و تشديد اثرات آن بر سازه می باشد.

توجه به مسئله فوق الذکر از يکسو و در نظر گرفتن ذائقه بهره بردار در استفاده از طرح های پیچیده و زیبا از سوی ديگر، مهندسين طراح را در مقابل يک چالش بزرگ قرار ميدهد.

گرايش به زيبائی و اشکال خاص و محدوديتهای اجرايی از يکسو و قرارگيری سازه های با رفتارهای ديناميکی متفاوت در کنار هم از سوی ديگر، ميتواند در هنگام وقوع زمين لرزه سازه ها را در مقابل اثرات مضاعف مخرب قرار دهند.   

 تبدیل سازه به قطعات کوچک تر و ساده تر در پلان با به کار گیری درزهای اجرایی به عنوان یک راهکار موثر و ارزان قیمت که بار مالی مستقیم زیادی را نیز به پروژه تحمیل نمیکند می تواند در نظر گرفت، تا با این کار هم خواست کارفرما تامین گردد و هم رفتار سازه و میزان جذب نیروهای جانبی آن تحت کنترل در آید.

لذا اکنون با عنايت به توضيحات فوق الذکر و کاربرد روزافزون درزهای انقطاع در پروژه های ساختمانی و صنعتی و … مسئله جديدی که فرا روی مهندسان قرار ميگيرد چگونگی پوشش اين درزها با حفظ عملکرد فنی آنها است.  

 

 

  اهميت استفاده از پروفيل های درز انقطاع

     عدم استفاده و يا استفاده نابجا و نامناسب از پروفيل های پوشش درز انقطاع مي تواند باعث ايجاد ترک در پوشش های بالای سطحی (finishing) يا گسيختگی هايی در گوشه ها شود.

در اکثر موارد تعمير خرابی ها و استفاده مجدد از پروفيل مناسب بسيار هزینه بر خواهد بود که بایستی به اين موضوع هزينه های بالای اجرائی و کاهش کيفيت کار را هم اضافه نمود.

تنوع پروفيل های درز انقطاع تابع محل اجرای آن مي باشد.

 

این مقاطع به روشهای مختلف دسته بندی مي شوند که تابع خصوصیات محل نصب و کاربری آن می باشد

.

دسته بندی پروفیل ها

 

الف: پروفيل جهت نصب در کف

انتخاب پروفيل صحيح بسيار مهم می باشد، چنانچه سطح عبوری تحت اثر باری بجز بار زنده ناشی از تردد انسان باشد،اطلاع از نوع و میزان بار بسیار حائز اهمیت خواهد بود، اين بارها ميتواند خودرو، جرثقيل و يا کاميون باشد.

 

اين بارها در استانداردهای DIN 1055 و DIN 1072 تعريف شده می باشند.

DSC_0298
photo_2017-04-09_11-15-15

 

ب: پروفيل جهت سقف و ديوار

برعکس پروفيل های کف، اين نوع پروفيل ها تابع تغييرات بار نمی باشند. همچنين بهتر است پروفيل های ديواری از نظر زيبائی با پروفيل های کف مطابقت و همخوانی داشته باشند و پروفيل های همگون بايستی در فضاهای يکسان استفاده شوند. به هر حال فراموش نکنيم انتخاب نابجای يک پروفيل، ميتواند دليل نتايج ناخواسته بعدی باشد.

ج: لاستیک آب بندی

اين لاستیک از جنس EPDM بوده و جهت آببندی درزهای انقطاع به کار برده می شود.

د: مسدود کننده های آتش

اين قطعات با هدف جلوگيری از انتقال دود و آتش از طريق درزهای انقطاع برای يک زمان حداقل 2 ساعته طراحی و توليد گرديده اند. مصالح مورد استفاده جهت تولید آنها فيبرهای پايه معدنی يا پشم سنگ بوده که دارای کلاس A1 (غير قابل اشتعال) مطابق با Part 1 استاندارد DIN 4102  می باشند. 

1- فرم طنابی:

از پشم سنگ تقويت شده با الياف شيشه ساخته شده اند و در درزهای 10 تا 55 ميلی متر کاربرد دارند. بسته به اندازه درز ابعاد ايـن قطعات از 12 ميلی متر تا 60 ميلی متر مي باشد. به عنوان مثال اگر عرض درز 37-27 ميلی متر باشد سايز قطعه مورد استفاده 50 ميلی متر خواهد بود.

2- فرم تاشو:

این صفحات از یک لایه فیبر شامل فوم معدنی تشکیل شده اند و برای شکافهای 10 تا 50 ميلی متر قابل اجرا می باشد

3- فرم بلوک:

ايـن قطعـات از لايه هـای فيبـر شامـل فـوم معـدنی که بـا يک چسـب مخصوص بـه هم چسبيده انـد تشکيـل شده انـد و تنوع ابعـادی آنهـا برای عرضهـای 50 تـا 200 ميلی متـر مي باشـد

نکات مهم در کاربرد:

1- پهنای ژوئن بايستی از زير سطح دال تا روی کف سازی يکسان باشد.

2- لبه های درز يعنی دقيقاً همان جائی که پروفيل ها نصب ميگردند بايستی به خوبی آماده گردند و لبه های داخلی که صاف نيستند بايستی کاملاً تراز شوند.

3- پروفيل بايستی محکم بصورتی که هيچ گونه حرکتی نداشته باشند در جای خود قرار گيرند. ملات آماده با مقاومت بالا(25/50 N/mm) ميتواند برای روی پروفيل در صورت نياز استفاده شود.

4- فاصله بين پيچها در طول پروفيل و بين پيچ ها و لبه درز بايستی يکسان بوده و مطابق دستورالعمل اجرا باشد.

نكاتي جهت انتخاب و استفاده صحيح از پروفيل

در زمان انتخاب يک پروفيل فراموش نکنیم که پروفیل ها هم در خارج و هم در داخل قابل اجرا می باشند.ملاک های مهم دیگری نیز وجود دارد،جهت انتخاب صحیح یک پروفیل پارامترهایی باید در نظر گرفته شوند که در ذیل به آن ها اشاره می گردد.

1) (GAP (FB

حرکت و جابجايی سازه به روشهاي استاتيکی و ديناميکی توسط محاسب تعيين ميشود و پهنای درز انقطاع بر مبنای آن محاسبه ميگردد.

2) پوشش

الف: روی کار

اين نوع پروفيل زمانی بکار ميروند که پوشش ها تکميل شده باشند و در اين مرحله درز انقطاع بخواهد نصب شود. در اين حالت همانطور که گفته شده قسمت قابل روئيت بزرگتر از پروفيل های توکار است.

ب: زير کار

پروفيل ها قبل يا بعد از پوشش قابل اجرا هستند، اگر پوشش نهايی هنوز کامل نشده باشد و کارفرما در اين مرحله بخواهد پروفيل را نصب کند پروفيل های توکار قابل استفاده خواهند بود. برای اين نوع پروفيل قسمت قابل رويت کار کوچکتر از پروفيل های روی کار خواهد بود.